międzynarodowy konkurs literacki   

Felieton Europejski
2002

Felieton Wyszehradzki
2002

W STRONĘ WYSZEHRADU
Tegoroczna jubileuszowa dziesiąta edycja konkursu literackiego pt. "Felieton Europejski" nosi podtytuł "Felieton Wyszehradzki". Jednak nie po raz pierwszy ten tradycyjny już konkurs, organizowany przez Obec moravskoslezských spisovatelů (Gminę Pisarzy Morawsko-Śląskich) i inne organizacje, jest otwarty dla krajów czwórki wyszehradzkiej. Konkurs został ogłoszony po raz pierwszy w 1991 roku i już wówczas wzięli w nim udział pisarze z Węgier, Polski, ówczesnej Czechosłowacji, a także francuscy, niemieccy i angielscy felietoniści. I choć cała impreza w ciągu minionych dziewięciu lat doznała wielu przeobrażeń pod względem formalnym, a także przerw, gdy konkurs nie był ogłaszany, jej pierwotny zamiar i podstawowa idea założycieli tego konkursu zostały zachowane. Chodzi o przestrzeń służącą konfrontacji felietonistów z różnych krajów. Autorów gatunku na pograniczu literatury i dziennikarstwa w okresie przełomu historycznego, kiedy to nawet najpilniejsi powieściopisarze z trudem znajdują wolną chwilę, by pomiędzy spotkaniem ze studentami a dyskusją przy okrągłym stole wystukać dwadzieścia, trzydzieści linijek na klawiaturze komputera, z którym dopiero się oswajają.
Patrząc wstecz trudno oceniać, na ile był pomysł budowania wspólnego domu dla felietonów europejskich proroczym spojrzeniem w przyszłość Europy Środkowej, a do jakiego stopnia chodziło o szczęśliwy zbieg okoliczności. Faktem jest, że dopiero ostatnia dekada dwudziestego wieku potwierdziła słuszność i konieczność organizowania imprez tego typu. I to nie dlatego, że Brno, zazdrosne od wieków o piękniejszą i przewyższającą je pod wieloma względami Pragę, też chciało zorganizować jakiś konkurs, ale ze względu na możliwość przyjacielskich konfrontacji na neutralnym gruncie. Podział Czechosłowacji, a następnie rywalizacja o pierwszeństwo z innymi poskomunistycznymi krajami, na dłuższy okres utrudniły możliwości spokojnego dialogu między najbliższymi sąsiadami. Jak rozmawiać o czymś co boli i nie obrazić? Wielka literatura nie jest powołana do rozstrzygania drobnych nieporozumień, a zadaniem dziennikarzy w nowych, swobodnych warunkach jest wyszukiwanie konfliktów i prowokowanie sporów. .
Wielką zaletą "Felietonu Europejskiego" była i jest również otwartość dotycząca wyboru tematów poszczególnych edycji. Podczas gdy po roku 1989 proponowano autorom współzawodnictwo na linii Europa Wschodnia i Zachodnia, to z kolei po rozpadzie Czechosłowacji ważną stała się konieczność zintensyfikowania współpracy pomiędzy nowymi republikami. Obecnie - przed zapowiadanym wejściem państw Grupy Wyszehradzkiej do UE - jest oczywiste, że właśnie te państwa muszą poznać, czym różnią się ich poglądy w kwestiach, które są już dziś siłą rzeczy dla nich wspólne na różnych szczeblach, poczynając od wysokiej polityki rozstrzyganej w Brukseli, po problemy dotyczące na przykład kwestii środowiska naturalnego, czego przykładem są tegoroczne powodzie, które spustoszyły w większej lub mniejszej mierze niemal całą Europę Środkową.
Nie każdy jubileusz jest powodem do uroczystych obchodów. Dziesiąta edycja "Felietonu Europejskiego" jest jednak z pewnością momentem rekapitulacji. I nie tylko z tego powodu odbędzie się w tym roku jesienne spotkanie autorów felietonów na wspólnej konferencji w Brnie. Dwudniowe spotkanie będą wypełniać dyskusje i referaty, a kulminacją będzie ogłoszenie wyników konkursu i wyłonienie tegorocznego zwycięzcy - felietonisty z Węgier, Polski, Słowacji lub Czech. Nie jest ważny fakt, z którego kraju będzie pochodził zwycięzca, ile odpowiedź na pytanie, dokąd i w jaki sposób zmierzają państwa Grupy Wyszehradzkiej. Felieton umożliwia w dziennikarskim skrócie wyrażanie metaforyczne, nieraz nawet wizjonerskie. I może felietonowi - dzięki jego nie zawsze ściśle uchwytnej formie i przez to, że nie poddaje się jednoznacznej kategoryzacji - uda się odsłonić kierunek dążenia społeczeństwa w zarysach bardziej rzeczywistych, niż jest to w czasach burzliwych przemian możliwe.
Gmina Pisarzy Morawskośląskich oraz Polski PEN Club zapraszają do udziału w międzynarodowym konkursie literackim